Stickers plakken

Waarom plakken Tech Duikers allemaal stickers op hun flessen?

Laat ik beginnen met een gewetensvraag: Duik je wel eens met Nitrox? Dan analyseer je je duikfles waarschijnlijk voor de duik. En duik je, naast met Nitrox, ook nog wel eens met lucht? En analyseer je je fles dan ook…? Beantwoord deze vraag nog eens voor jezelf na het lezen van dit artikel.
Nu terug naar de vraag in de titel van dit stuk: Het duiken met verschillende gassen is een gevaarlijke hobby. That’s why.

Nou, dat was het korte antwoord.
Misschien is er wat meer uitleg nodig, dus hieronder het (hele) lange antwoord.
Ik heb het hierboven over ‘gassen’ en niet over ‘lucht’. Lucht is namelijk maar een willekeurig mengsel van gassen, namelijk 20,9% zuurstof, ongeveer 78% stikstof en ongeveer 1% overige gassen zoals CO2, argon en nog een aantal andere gassen. Veel duikers duiken ook met andere mengsels dan lucht. Nitrox is daar één bekend voorbeeld van. Vaak wordt Nitrox ‘verrijkte lucht’ genoemd, maar dat is eigenlijk onjuist. Het zou beter ‘verarmde lucht’ genoemd moeten worden: we willen namelijk minder stikstof in het mengsel zodat we langere 0-tijden kunnen maken. Het trucje om dat te bereiken, is er extra zuurstof aan toevoegen. De extra zuurstof hebben we helemaal niet nodig, want in lucht zit al voldoende zuurstof. De extra zuurstof brengt echter een groot nadeel met zich mee; het wordt giftig als je er te veel van inademt. Als je een Nitrox specialty hebt gevolgd, weet je dat je er niet zo diep mee kan duiken als met lucht. En dat brengt ons terug op de titel van dit verhaal: stickers. Om te zorgen dat je niet per ongeluk te diep duikt met Nitrox, zijn de nitrox flessen van sportduikers meestal gemarkeerd met een geel-groene sticker, of een groene kraanknop, zodat iedereen kan zien dat er geen gewone lucht in zit en je met Nitrox te maken hebt, en dus met een geringere maximale duikdiepte (MOD, Maximum Operating Depth).

Tech duikers
Nu is het zo dat Tech Duikers niet altijd hetzelfde mengsel in hun flessen hebben zitten, dit hangt namelijk af van de diepte waar ze naartoe willen. Tot een meter of 30 zullen veel Tech Duikers voor een Nitrox mengsel kiezen (er is eigenlijk geen goede reden om op lucht te duiken), en als ze dieper gaan kan dat zelfs Trimix worden omdat de stikstof narcose, gasdichtheid en uiteindelijk ook het zuurstof percentage dan onacceptabele waarden gaan aannemen. Het is niet haalbaar om voor elk mengsel steeds een nieuwe fles te kopen. Steeds een ander mengsel in dezelfde fles dus. Daarom wordt er vaak geen vaste Nitrox sticker op de flessen geplakt.

Trimix
In sommige flessen gaat trimix en om snel te kunnen decomprimeren heb je flessen met een heel hoog zuurstofpercentage onder de arm. Meerdere flessen, met verschillende mengsels erin, tijdens één duik. In die flessen kan gedurende een duikweek ook misschien wel steeds iets anders zitten. Of de persoon die de fles vóór jou gebruikt heeft, heeft een ander gas geademd. Of iemand anders heeft een bepaald gas besteld bij het vulstation, maar dit wordt per ongeluk in jouw fles gevuld. Of je neemt per ongeluk de verkeerde fles mee van het vulstation.

Probleem
En nu komt het probleem: Niet alle gassen kunnen veilig geademd worden op elke diepte. Gassen met een heel hoog zuurstofpercentage kunnen alleen heel ondiep geademd worden Pure zuurstof zelfs maar tot maximaal 6 meter, terwijl een Trimix mengsel met maar heel weinig zuurstof (bijvoorbeeld 15/55 of 10/70 met maar 15 of zelfs 10% zuurstof) zijn juist aan de oppervlakte niet veilig adembaar. Daarnaast hebben verschillende gassen een verschillend effect op je deco planning.
Een vergissing is makkelijk gemaakt, maar kan helaas een dodelijke afloop hebben: het ademen van het verkeerde gas op de verkeerde diepte is een van de grootste gevaren van het duiken met meerdere flessen. En om dat te voorkomen moet je altijd weten wat je ademt. Flessen analyseren en stickers plakken dus!

Analyseren en stickers plakken
Elke fles dient te worden geanalyseerd door de duiker die de fles gaat gebruiken, en voorzien te worden van een analyse sticker. Deze dient het gemeten percentage, de MOD, de vuldatum en de initialen van de duiker te bevatten, en zó geplaatst te zijn dat je de sticker tijdens de gaswissel kunt lezen. Daarnaast dienen er twee MOD stickers op te zitten die van een afstandje duidelijk maken tot welke diepte dit gas adembaar is, en vaak worden er ook nog stickers met de initialen van de duiker op geplakt, zodat je makkelijk kunt herkennen van wie de fles is - en dus wie ‘m gemeten heeft en in wiens duikschema de inhoud past.

Stickers plakken dus! Want ademen uit een fles zonder stickers… Brrrr, ik moet er niet aan denken!